Ayakkabı ve Spor Giyim Seçimi
Spor ayakkabı ve giyim seçimi, çoğu yeni başlayanın en son düşündüğü konudur. Oysa ilk haftalarda pes etmenin en sık nedeni ağrıyan ayaklar, su toplayan topuklar ve terden sırılsıklam olan bir tişörttür. Doğru ekipman performansı artırmaz; ama yanlış ekipman kesinlikle sizi durdurur.
Aşağıda hangi spora ne giyeceğinizi, ayakkabıyı nasıl denemeniz gerektiğini ve nelere para harcamanın gereksiz olduğunu adım adım bulacaksınız.
Adım Adım Doğru Seçim
-
Önce sporunuza karar verin.
Tek bir ayakkabı her şeyi yapmaz. Koşacak mısınız, ağırlık mı kaldıracaksınız, grup dersine mi gireceksiniz? Haftada üç gün yürüyüş yapacak biriyle halı sahaya çıkan biri aynı ayakkabıyı almamalı. Henüz karar vermediyseniz, başlangıç sporcuları için hazırlanmış egzersiz planlarına bakıp bir yön belirleyin, sonra alışverişe çıkın.
-
Ayakkabı tipini eşleştirin.
Kaba bir ayrım şöyle:
- Koşu ayakkabısı: Yumuşak taban, öne doğru yuvarlanan yapı, hafif. İleri geri hareket içindir.
- Antrenman (cross-training) ayakkabısı: Daha düz ve sağlam taban. Ağırlık, HIIT, karışık salon çalışmaları için.
- Saha/kort ayakkabısı: Yandan destek güçlü. Basketbol, voleybol, tenis gibi ani yön değiştiren sporlar için.
- Yürüyüş ve doğa yürüyüşü: Kalın tabanlı, kaymayan dış taban; arazide bilek desteği.
-
Ayakkabıyı akşam deneyin.
Ayak gün içinde şişer. Sabah tam gelen ayakkabı akşam sıkabilir. Deneme sırasında spor yapacağınız çorabı takın.
-
Baş parmak kuralını uygulayın.
En uzun parmağın önünde yaklaşık bir parmak genişliği boşluk olmalı. Topuk oturmalı, yürürken yukarı kalkmamalı. Genişlik konusunda esneme beklemeyin; ilk gün rahat değilse hiç olmayacak.
-
Mağazada birkaç adım atın.
Sadece ayakta durup karar vermeyin. Yürüyün, hafifçe zıplayın, çömelin. Bir yerde baskı hissediyorsanız o modeli bırakın.
-
Çorabı ciddiye alın.
Pamuk çorap teri tutar, sürtünür, su toplatır. Sentetik karışımlı ya da yün spor çorabı tercih edin. Dikişsiz ve topuk formu olan modeller daha az sorun çıkarır. Çorap, ayakkabıdan sonra en önemli parçadır.
-
Katman mantığıyla giyinin.
Kalın tek parça yerine ince katmanlar daha iyi çalışır:
- İç katman: Teri cilttten uzaklaştıran, vücuda yakın kesim.
- Orta katman: Isıyı tutan sweatshirt veya polar. Soğuk havalarda.
- Dış katman: Rüzgar ve yağmur kesen ince ceket.
Isındıkça çıkarabilmek, hiç terlememekten daha konforludur.
-
Kumaşa bakın, markaya değil.
Yoğun terleyeceğiniz antrenmanlarda nem ileten sentetik kumaşlar işinizi görür. Hafif tempolu yürüyüşte pamuk sorun değildir. Etiketteki "nem yönetimi" ifadesi pahalı olmak zorunda değil.
-
Hareket testini yapın.
Tişörtle kollarınızı yukarı kaldırın; göbek açılıyorsa kısa. Taytla çömelin; bel kayıyorsa beden yanlış. Şortta iç astar ve cep var mı, kontrol edin.
-
Kadınlar için sporcu sütyeni zorunludur.
Koşu ve zıplama içeren sporlarda yüksek destekli model gerekir. Yoga ve ağırlık için orta destek yeterli olabilir. Bantlar omuzda iz bırakmamalı, nefes almayı kısıtlamamalı.
-
Bakım ve değiştirme takvimi kurun.
Ayakkabıyı her antrenmandan sonra havalandırın, kalorifer üstünde kurutmayın. Taban desenleri silinmiş, ara taban kırışıp inmişse ömrü bitmiştir. Kilometre saymak yerine şu işaretlere bakın: eski ağrılar geri geliyorsa yenisi zamanı gelmiş demektir. Ayakkabı ömrünü uzatmanın en kolay yolu, iki çift arasında dönüşümlü kullanmaktır.
Sık Yapılan Hatalar
- İndirimdeki modeli sırf ucuz olduğu için almak. Yarım numara küçük ayakkabı hiçbir indirimi hak etmez.
- Moda ayakkabısıyla antrenman yapmak. Günlük sneaker'ların tabanı destek için tasarlanmadı. Ayak ve diz ağrılarının sessiz sebebidir. Yaralanma önleme konusundaki temel kurallardan biri de budur.
- Koşu ayakkabısıyla ağırlık kaldırmak. Yumuşak taban squat ve deadlift sırasında dengeyi bozar.
- Yeni ayakkabıyla ilk gün uzun antrenman. İlk birkaç seansı kısa tutun.
- "Terletsin de yağ yaksın" mantığı. Naylon giysiler yağ yakmaz, sadece sıvı kaybettirir. Sıvı tüketimi ve terleme dengesi ayrı bir konudur; kaybedilen kilo sudur.
- Ayakkabıyı çamaşır makinesinde yıkamak. Yapıştırıcı ve destek yapısı bozulur. Nemli bezle silin.
- Tek çift üzerinden gitmek. Aynı ayakkabıyı her gün giymek, hem ayakkabıyı hem ayağı yorar.
- Bağcık ayrıntısını atlamak. Topuk kayıyorsa üst delikten geçen kilit bağı çözer. Parmaklar uyuşuyorsa bağı gevşetin.